Koekjes bakken voor vrede: een interview met Greystone Bakery

Delen op twitter Delen op facebook

Ik heb niet veel helden. Maar Bernie Glassman is er onmiskenbaar één van. Ik heb al jarenlang grote bewondering voor de oprichter van de Greystone Bakery; een op boeddhistische beginselen gebaseerde bakkerij – en mijns inziens één van de meest betekenisvolle bedrijven ter wereld – in New York waar thuislozen werken. Dit interview verscheen eerder in Boeddhamagazine, cheap dat me vroeg om Bernie Glassman te interviewen in het kader van het dertigjarige lustrum van de bakkerij en het tienjarige lustrum van het boek Zen in Actie dat Bernie Glassman over The Greystone Bakery schreef.


Terwijl ik me nestel achter een laptop op het kantoor van Boeddhamagazine in Rotterdam komt Bernie Glassman via Skype in beeld in Yonkers, New York. Het eerste wat me opvalt is dat hij oud oogt; een beetje broos zelfs. Glassman nadert de 80 en dat zie je ook. De broze indruk verandert echter onmiddellijk als Glassman zijn mond open doet. Met krachtige en vitale stem begint hij vol enthousiasme te vertellen over het succes van de Greystone Bakery:

‘Greystone is een schoolvoorbeeld geworden dat wordt bestudeerd op de universiteiten en hogescholen in Amerika. Yonkers was 30 jaar geleden een hele slechte wijk; de sociale problemen waren gigantisch. Drugs, Aids, geweld, armoede. Het was hier allemaal, en in gigantische proporties. Het had procentueel zelfs de meeste thuislozen van heel Amerika. Uit onderzoek is gebleken dat het daklozen-cijfer in Yonkers met 75% is gedaald. Terwijl het gemiddelde in andere Amerikaanse wijken en steden is gestegen. Dat is de verdienste van de Greystone Mandala (red: een verzameling door Glassman opgezette for-profit en not-for-profit organisaties in Yonkers, met de Greystone Bakery als warm kloppend hart) die op verschillende manieren bijdragen aan het bestrijden van sociale problemen aldaar. We zijn in de loop der jaren een reële factor van belang geworden.

Kun je die impact bedrijfsmatig kwantificeren voor de lezers?

‘In de eerste jaren had Greystone Bakery een omzet van minder dan 100.000 dollar per jaar. Dat was in de tijd dat de bakkerij diende als levensonderhoud voor onze zen-gemeenschap, en we primair ambachtelijk brood en cakes bakten. Er werkte toen slechts een handjevol mensen die dit vakmanschap beheersten. Toen we na een aantal jaren een deal maakten met Ben & Jerry’s – we werden de huisbakker van de brownies en cookies die zij in hun ijsjes gebruiken – schoot de omzet in één keer omhoog naar een kleine miljoen dollar per jaar. Dit was ook het moment waarop we overgingen op simpeler productiewerk en dak- en thuislozen in dienst konden nemen. Na de overname van Ben & Jerry’s door Unilever is hun business – en daarmee dus ook onze business – continu gestaag blijven groeien. We zitten nu op zo’n 15 miljoen dollar omzet per jaar en hebben continu meer dan 200 mensen in dienst in meer dan 15 bedrijven en organisaties’.

Dat klinkt alsof het bedrijf ingrijpend in veranderd…

‘Alles is veranderd. Maar tegelijkertijd is er ook niks veranderd. Greystone is qua omvang big business geworden en qua organisatie heel professioneel, maar de spirituele intenties en het daarbij horende intra persoonlijke en interpersoonlijke groeipad hebben daar niet onder geleden of aan kracht ingeboet. We nemen nog steeds dezelfde hulpbehoevende mensen aan op dezelfde manier als 25 jaar geleden. En we helpen de mensen nog steeds op dezelfde, spirituele wijze op weg uit hun benarde sociale situatie.

Vertel daar eens wat meer over…

Wij nemen sinds jaar en dag aan via open hiring. We doen geen antecedentenonderzoek en houden zelfs geen sollicitatiegesprekken. We weten van te voren al dat alle mensen die zich bij ons aanmelden kampen met serieuze sociale problemen. We brengen daar geen enkele categorisering of priorisering in aan. Ieder persoon en ieder probleem is even welkom. We werken daarom met het first come, first serve principe. Mensen melden zich aan en schrijven zich in. Als er werk is, is degene die boven aan de lijst staat aan de beurt. We zijn door ons succes ondertussen wel een dusdanig populaire werkgever in Yonkers geworden dat mensen graag bij ons willen werken, en er wachtlijsten zijn. We kunnen de mensen die op de wachtlijst terecht komen geen baan bieden, maar proberen ze wel te helpen; door ze een job training te bieden. Ze kunnen dan weliswaar niet op korte termijn bij ons terecht, maar kunnen ze in ieder geval een grotere kans even bij andere werkgevers’.

Meer weten over het bouwen van betelenisvolle bedrijven? Bekijk onze gerelateerde merkopleidingen.

Jullie zijn natuurlijk zo’n populaire werkgever geworden omdat jullie aanpak werkt. Hoe gaat dat in zijn werk?

‘Wij werken met een programma wat mij het Pathmakers-programma noemen. Omdat we te maken hebben met een groep kwetsbare mensen, is het geen kwestie van alleen maar zorgen voor een opleiding, een baan en een inkomen. Er komt veel meer bij kijken. Iedere nieuwe werknemer krijgt daarom een tailormade pad aangeboden dat is gebaseerd op de 5 Boeddhafamilies. We vragen ze wat ze van ons nodig hebben. Wat willen ze qua werk bewerkstelligen? Wat qua educatie? En wat qua relaties? En tenslotte wat sociaal en spiritueel? Zo ontstaat er een holistisch plan van aanpak waarin we intensief en doelgericht met mensen aan de slag gaan en zij zichzelf en hun leven ten diepste en ten volste transformeren.

Maakt dit Greystone tot een – primair – spirituele onderneming in plaats van een sociale onderneming?

Absoluut. Greystone is geen conventionele sociale onderneming. Het is veel meer een spirituele onderneming. Het is zelfs een expliciet boeddhistische onderneming. Maar het mooie is dat het die signatuur helemaal niet meer nodig heeft. Toen ik er dertig jaar geleden mee begon was het heel nadrukkelijk het idee om een boeddhistisch bedrijf te beginnen. Ik had als zen-leraar in die tijd een belangrijk inzicht. Ik ervoer het lijden van de hongerige geesten, en kreeg een enorme behoefte om ze te bevrijden. Dat lijden vond niet zozeer plaats in de zendo, maar buiten in de maatschappij. In het normale leven. Daar wilde ik dan ook naar toe. Ik ging op zoek naar manieren en mogelijkheden om mijn boeddhistische beoefening van het meditatiekussen te verplaatsen naar de maatschappij. Ik wilde de maatschappelijke upayas vinden. Ik vond – en vind – de maatschappij een buitengewoon interessante plek omdat het zo echt is; daar gebeurt het leven heel direct. Greystone was in eerste instantie dus de belichaming van socially engaged buddhism. Het was letterlijk de plek waar ik alle 5 de boeddhafamilies op één geografische locatie kon verenigen. Ik heb me de eerste jaren intensief bezig gehouden met de bakkerij. Later heb ik jarenlang bewust afstand genomen.

Ik vond dat de medewerkers en directie hun eigen stempel op het bedrijf moesten kunnen drukken. Sinds kort werk ik er na een intermezzo van meer dan 15 jaar weer één keer per maand. Ik werk als vrijwilliger in de bakkerij, ondersteun de Pathmakers en ben een klankboord voor de directie Ik beleefde op één van die werkdagen onlangs een memorabel moment. We vierden Mandala Day. Alle medewerkers van alle bedrijfjes en organisaties binnen de Greystone Mandala waren bij elkaar, om met elkaar ervaringen uit te wisselen, en de woorden te vinden die de cultuur van Greystone het best beschrijven. Het was prachtig om te zien tot welke bewoordingen de nieuwe generatie Greystone’ers kwamen. Mensen noemden spontaan wederzijdse afhankelijkheid, liefdevolle vriendelijkheid, openheid, dienstbaarheid en generositeit. Prachtig toch? Het zijn exact dezelfde boeddhistische beginselen die ik 30 jaar geleden – bewust – in het bedrijf heb gestopt. En dat terwijl er nu geen of nog nauwelijks boeddhisten werken bij de Greystone Bakery. Het manifesteert zich vanzelf’.

Hoe ziet de toekomst van Greystone eruit?

Goed. We groeien gestaag verder. We werken ondertussen goed samen met Unilever. Ze supporten de sociale missie van Ben & Jerry’s en van Greystone. Dat opent nieuwe deuren en dimensies voor ons. Greystone begint aan een super spannend nieuw hoofdstuk. We zijn in een vergevorderd stadium om het Greystone-model te gaan exporteren naar andere plekken in de wereld. De eerste plek waar we dat willen doen is Israël, in een stad op de grens van de Westbank. De stad kent een ongeveer gelijkmatige verdeling van joden en moslims, en wordt doorklieft door de muur die de Israëli’s daar neer hebben gezet. Het is een uiterst disfunctionele en destructieve samenleving. Wij willen letterlijk bij die muur een nieuwe Greystone Bakery beginnen waar joden en moslims samen gaan werken – onder leiding van een vrouwelijke moslim CEO -in de hoop en verwachting dat goed samenwerken een gunstige invloed heeft op samen leven. Deze bakkerij gaat dan brownies en cookies bakken voor Ben & Jerry’s in Europa; hetgeen voor Unilever gunstig is wat transport en supply chain management betreft. Maar voor ons geldt: we gaan koekjes bakken voor vrede!

Lees meer over het bouwen van zinvolle merken of ga naar gerelateerde merkopleiding.

NIBAA Institute

Dit is NIBAA Institute


NIBAA is een opleidingsinstituut gericht op brand management en merkstrategie en gevestigd te Utrecht. NIBAA leidt managers en executives op via diverse korte en langere merkopleidingen. NIBAA werkt met ervaren professionals, hoogleraren en vakdocenten.




Premium Wordpress Themes Free Wordpress Themes