Psychologie

Psychologie – een samenstelling uit het Griekse ψυχή (psychè), ziel en λόγος (logos) woord, gedachte, rede – is de academische discipline die zich bezighoudt met het innerlijk leven (kennen, voelen en streven) en het gedrag
van de mens. Zij doet dit meestal door het volgen van de
wetenschappelijke methode, maar in sommige gevallen doet zij beroep op
symbolische interpretatie en kritische analyse, naar het voorbeeld van
andere sociale wetenschappen. (Voor de psychologie van dieren zie dierpsychologie.)

Het doel
van de psychologie is het verwerven van kennis omtrent het doen en laten
van mensen, zowel in hun alledaagse omgeving als onder bijzondere
omstandigheden. Met de opkomst van de gedragsgerichte stroming (behaviorisme)
werd het object van de psychologie gereduceerd tot het uiterlijk
waarneembare en meetbare gedrag van de mens (of dier), omdat het
innerlijk leven zich niet objectief door wetenschappelijke waarneming zou laten registreren, maar alleen subjectief door introspectie en begrijpen. Niet iedere psycholoog kon zich vinden in dit primaat van het fysieke. Onder meer Carl Gustav Jung
sprak in zijn essay “Das Grundproblem der gegenwärtigen Psychologie”
(Het basisprobleem van de tegenwoordige psychologie) uit 1931 in dit
verband over een “Psychologie ohne Seele” (psychologie zonder ziel).

Men is van
deze beperking teruggekomen, o.a. door de zogenaamde ‘cognitieve
revolutie’ in de psychologie, door het grote maatschappelijke belang van
de psychotherapie
en door de connotaties die het woord ‘psychologie’ bij alledaagse
taalgebruik oproept. Daarbij denkt men immers in de eerste plaats aan de
motieven, emoties en gedachten die een mens tot bepaalde handelingen
brengen, waarbij die motieven ook nog eens volkomen onbewust kunnen
zijn. Zich uitsluitend beperken tot het uiterlijk waarneembare en
meetbare gedrag is uit strikt wetenschappelijk oogpunt te verkiezen,
maar veel van de psychologie voltrekt zich in het verborgene van het
brein van individuele mensen, en wie het gedrag van mensen verklaren en
begrijpen wil kan niet zonder theorieën over de werking van al die niet
objectief waarneembare processen in de hersenen.

De
psychologie wil het gedrag van mensen beschrijven, begrijpen en van
daaruit soms ook kunnen voorspellen. Dat laatste lukt voor groepen van
mensen (bijvoorbeeld: “de meerderheid zal zich zus en zo gaan gedragen”)
vrij aardig, maar op het niveau van het individu (“zij zal zich zus of
zo gaan gedragen”) is de voorspellende kracht van de psychologie (nog)
heel zwak
Premium Wordpress Themes Free Wordpress Themes